Oude Gracht
De levensader van de stad
De oude gracht is een van de mooiste en veelzijdigste plekken van Utrecht. U vindt er een grote diversiteit aan winkels, ateliers, kantoren, restaurants en woningen. Het zuidelijke deel van de Oudegracht is in 1127 gegraven voor de scheepvaart en een goed waterhuishouding. Utrecht was een bloeiend handelscentrum. Koop- en handwerklieden bouwden fraaie herenhuizen langs de gracht en er ontstonden markten en ambachtscentra. Namen als Lijnmarkt, Vismarkt en Smeebrug herinneren hieraan. Door de concurrentie van Holland en de verzanding van de vaarroutes rond Utrecht verliest de Oudegracht haar functie als belangrijke doorvoerroute. In de 18e 19e eeuw raakt de gracht zelfs in onbruik en verval. Dat is nu wel anders: de Oudegracht is weer de levensader van de stad.
Achterstraten
De plek voor de stallen en koetshuizen.
Als je door de Springweg en de Lange Nieuwstraat loopt, kun je nog een beetje zien dat zij de achterstraten zijn van de grachten. Langs de Oudegracht waren fraaie herenhuizen gebouwd met diepe tuinen. Hier woonden de kooplieden en handeldrijvende handwerkers. Aan de achterkant van die percelen bevonden zich stallen en koetshuizen langs een achterstraat. Het oorspronkelijke karakter van deze straten is bijna niet meer te herkennen, maar de bescheiden bebouwing vormt nog steeds een contrast met de herenhuizen van
de Oudegracht.
Nieuwegracht
Wonen op stand
De Nieuwegracht is veel rustiger vergeleken met de levendige Oudegracht. Oorspronkelijk was de Nieuwegracht als aanvullend bedrijfsterrein op de Oudegracht bedoeld. Toen de gracht in 1393 was aangelegd, was de handel echter al op zijn retour. Zo werd de Nieuwegracht vooral een chique woonstraat voor patriciers die de drukke stadskern wilden ontvluchten. Die ideale woonplek is het nu, ruim 600 jaar later, nog steeds
Werven
Werkplaats voor de scheepvaart
Er zijn genoeg steden met grachten, maar de Utrechtse werven zijn vrijwel uniek in de wereld. Omdat de Rijn steeds verder verzandde, werden de grachten uitgediept. Naast de Oude- en Nieuwegracht werden in de 13e en 14e eeuw paden aangelegd, die later werden beschoeid. Aan de Oudegracht waren de werven en werfkelders druk in gebruik voor het laden, lossen en opslaan van goederen, die met schepen werden aangevoerd. De Nieuwegracht is altijd een rustige, chique woongracht geweest.
In diverse werfkelders kunt u tegenwoordig uit eten gaan. De werven zijn de rustige wandellanen van de gracht. Aan het water staat een enorme diversiteit aan bomen. Vanaf de werven kunt u ook de consoles onder de lantaarnpalen zien. Op elke console is een ander Utrechts tafereel afgebeeld.
